پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکی ایران سلامت
بخش های عمومی

 آگهي
-->

  صفحه نخست | انجمن هاي بحث و گفتگو | تلكس خبري | مقالات | اطلاعات دارويي

  ارتباط با ما | راهنما | وبلاگ مديريت | درباره مدير سايت

     
 

پايگاه های سلامت

 سلامت قلب و عروق
 روانشناسی و سلامت روان
 فشارخون بالا
 دیابت
 بیماریهای دستگاه گوارش
 التهاب مفصل
 سلامت استخوان
 کمردرد
 چربی بالای خون
 آسم و آلرژی
 سرطان پستان
 بارداری و تنظیم خانواده
 ناتوانی جنسی
 تشنج و صرع
 چاقی لاغری
 تغذیه سالم
 طب ورزشی
 سرطان
 پوست و زیبائی
 اعتیاد-دخانیات-الکل
 حاملگی های ناموفق- ناباروری
 سلامت جنسی
 سلامت زنان
 کودکان- والدین
 سلامت مردان
 درمانگاه
 طب مکمل
 
 آگهي
سنگ ادراري چه علايمي دارد؟
مولف : ----
منبع : ----
نام ناظر : ----
1386/12/24
ارسال اين صفحه به دوستان      صفحه چاپي

سنگ برحسب اينكه در كجاي دستگاه ادراري قراردارد، از بي علامت تا شديداً دردناك ظاهر مي شود.
۱ـ سنگ كاليس
گاهي سنگ در نوك ورودي كاليس توليد مي شود و همان جا باقي مي ماند. اينگونه سنگ ها در صورت عدم رشد معمولاً مشكلي ايجاد نمي كنند.
تشخيص اين سنگها كاملاً اتفاقي است. يعني مثلاً در عكسي كه به دليل ديگري گرفته شده است نمايان مي شوند.


گاهي سنگ در گردن كاليس قرار مي گيرد و انسداد آن را سبب مي شود. اين گونه سنگها به خصوص اگر با عفونت همراه باشند، سبب حالتي موسوم به «پيوكاليس» يا (۱۳) (Pyocalice) مي شوند. درمراحل بعد كم كم بافت تحليل مي رود و صدمه گسترش مي يابد. رشد اين سنگها نهايتاً سنگهاي لگنچه يا همان طور كه بعداً اشاره خواهد شد، «شاخ گوزني» را پديد مي آورد.
۲ـ سنگ لگنچه
همان طور كه قبلاً اشاره شد، سنگهاي لگنچه در نتيجه رشد سنگهاي كاليس به خصوص زماني كه امكان عبور آنها از محل اتصال حالب به لگنچه وجود ندارد، ايجاد مي شوند. اين سنگها به مجرد تشخيص بايد به حيل مختلف خارج شوند.
۳ـ سنگ حالب
سنگهايي كه به حالب وارد مي شوند، درصورتي كه از ۵ميلي متر بزرگتر نباشند، امكان دفع خود به خود دارند. اين سنگها درد خاصي را به وجود مي آورند كه به كوليك (Colick) معروف است.
اصولاً براي دفع خود به خود سنگهاي حالب هيچ قاعده يي وجود ندارد. يعني در حالي كه گاهي سنگهاي بزرگ دفع خود به خود دارند. سنگهاي كوچكتر از ۵ميليمتر انسدادهاي شديد و كامل ايجاد مي كنند.
شخصاً بيماراني را سراغ دارم كه براي سنگهاي بسيار كوچك تحت عمل جراحي قرار گرفته اند و يا افرادي را مي شناسم كه درست در لحظه شروع جراحي روي تخت عمل، سنگ بسيار درشت خود را دفع كرده اند.
همان طور كه در بالا ذكر شد، محل انسداد معمولاً در نواحي تنگ حالب است. اين نواحي تنگ به قرار زيرند:
۱ـ محل اتصال لگنچه به حالت
۲ـ محل عبور عروق لگني از روي حالب
۳ـ محل ورود حالب به مثانه




بطور كلي اگر سنگ در محل اتصال لگنچه به حالب گير كند و سبب انسداد شود، پهلوي همان طرف بشدت دردناك و حساس مي شود. اين درد درمسير حالب انتشار مي يابد عوام اين نحوه انتشار درد به پايين را «تيركشيدن» مي گويند، كه از مختصات سنگهاي ادراري محسوب مي شود.
اگر محل انسداد درناحيه عبور عروق لگن باشد، معمولاً قسمت پايين سمت راست شكم دردناك مي شود. اين نوع سنگها به راحتي با آپانديسيت اشتباه مي شوند؛ زيرا از نظر علايمي كه ايجاد مي كنند به اين بيماري كه يك فوريت جراحي محسوب مي شود، بسيار شباهت پيدا مي كنند.
بالاخره اگر سنگ در شايع ترين محل گيركردن آن درحالب، يعني «محل ورود حالب به مثانه» انسداد ايجاد كند. درد پهلو به سمت پايين و بخصوص ناحيه شرمگاهي تير مي كشد. دراين حالت معمولاً علايم تحريكي شديدي درمثانه ظاهر مي شود. از جمله:
۱ـ حس شديد دفع ادرار
۲ـ ادرار مكرر
۳ـ سوزش حين ادرار كردن
۴ـ سنگ مثانه
همان طور كه اشاره شد، سنگهاي مثانه اكثراً دراثر عدم دفع سنگهاي حالب كه وارد اين عضو مي شوند، شكل مي گيرند. اين سنگها در افرادي كه مشكلات انسدادي درگردن مثانه (مثلاً بزرگي پروستات) يا مجراي ادرار دارند، بيشتر ديده مي شوند.
همانطور كه گفته شد، سنگهاي مثانه در دنياي امروز در سرزمين هاي فقير بخصوص هندوستان، اندونزي يا چين ديده مي شود.
از طرف ديگر اگر در غذاي روزانه ميزان «فسفات و پروتيين» كم باشد، سنگ مثانه تشكيل مي شود. درمناطق گرم دنيا به دليل «كم آبي» و بخصوص «اسهال و استفراغ» اين سنگها بيشتر تكوين مي يابند.
هم اكنون تعداد زيادي از كودكان محروم درجهان سوم به سنگ مثانه مبتلايند. با عنايت به ساختار تشريحي ناحيه شرمگاهي درپسربچه ها، دفع سنگهاي مثانه با اشكال روبروست. اين خودچرايي شيوع فراوان اين نوع سنگها را در پسربچه ها توجيه مي كند.

اصولاً دختر بچه ها كمتر دچار سنگ مثانه مي شوند.
اگردرخروجي مثانه به هردليل (شايع ترين بزرگي پروستات است) انسداد وجود داشته باشد، سكون و ماندگاري ادرار زمينه ساز تشكيل سنگ درمثانه خواهد شد.
در افرادي كه دچار قطع نخاع مي شوند، با عنايت به مشكلات ادراري، براي تخليه مثانه بعضاً از لوله هاي مخصوصي موسوم به «فولي» (۱۴) (Foley) استفاده مي شود. خود اين لوله ها مي توانند سبب تشكيل سنگ باشند.
اگر در جراحي روي مثانه از نخ هاي غيرقابل جذب استفاده شود كم كم به مانند هسته يي سبب رسوب مواد و تشكيل سنگ مي شوند.

 آگهي


علايم سنگ مثانه معمولاً در زمينه علت اصلي ظاهر مي شوند. يعني اگر سبب اصلي وجود انسداد در گردن مثانه (بزرگي پروستات) باشد، طبيعتاً علايم مربوط به اين بزرگي نمايان خواهند بود.
شاخص ترين علامت مثانه توقف ناگهاني جريان ادرار است، كه دراثر قرارگيري ناگهاني سنگ درمسير ادرار ايجاد مي شود.
۵ـ سنگ شاخ گوزني
همان طور كه اشاره شد، اين سنگها دراثر رشد تدريجي سنگهاي كاليس يا لگنچه ايجاد مي شوند. علت نامگذاري خاص اين سنگها شكل ويژه يي است كه در عكسها از آنها مي بينيم. اين شكل بسيار شبيه به شاخ گوزن است؛ يعني در اثر قالب گيري دستگاه جمع كننده ادرار شكلي شبيه به شاخ گوزن ظاهر مي شود.
براي درمان سنگ ادراري به چه كسي بايد مراجعه كرد؟
سنگ ادراري بخصوص زماني در درون حالب انسداد ايجاد مي كند، از فوريتهاي اورلژي محسوب مي شود. سراغ بيماران سنگي را در بخش فوريت هاي بيمارستانها و در نيمه هاي شب مي توان گرفت.
اكثر قريب به اتفاق سنگهاي ادراري بخصوص اگر بزرگتر از ۵ميلي متر نباشند، و مشكل زمينه يي هم وجود نداشته باشد، دفع مي شوند.
دفع سنگ معمولاً بسيار دردناك است. همان طور كه گفته شد، دربخش فوريت تمام بيمارستانها به مواردي از اين بيماران برخورد مي كنيم.
باتوجه به طبيعت ناگهاني بودن جريان دفع سنگ معمولاً اطباي عمومي نخستين پزشكاني هستند كه با بيماران سنگي برخورد مي كنند. اقدامات اوليه نيز دراكثر موارد توسط اين دسته از پزشكان انجام مي گيرد.
درهرحال درمان سنگ و مشكلات ناشي از آن بعضاً از ظرايف و دقايقي برخوردار است كه لزوم نظارت و اقدامات پزشكان متخصص دراين خصوص را مي طلبد. اورلژيست ها (۱۵) (Urologist) پزشكاني هستند كه تخصص خود را در جراحي كليه، حالب و مثانه گرفته اند. درگيرترين متخصصان پزشكي در درمان سنگ اين پزشكان به شمار مي آيند.
در مراجعه به اورلژيست چه اقداماتي انجام مي گيرد؟
يك اورلژيست قبل و مقدم بر همه چيز به سابقه بيماريهايي كه سبب بستري شدن بيمار مي شوند، اهميت مي دهد. كساني كه از دو پا فلج هستند يا في المثل به دليل شكستگي استخوان ران مدتها بستري بوده اند، . مقدار زيادي كلسيم را از طريق ادرار دفع مي كنند. اين واقعيت زماني كه با كاهش سرعت و جريان ادرار (كه در اين بيماران بروز پيدا مي كند) همراه مي شود، زمينه مناسبي براي سنگ سازي مهيا مي كند. يعني از يك سو با كاهش سرعت جريان ادرار و از سوي ديگر با افزايش ميزان كلسيم آن، شرايط به نفع ايجاد سنگ تغيير مي يابد. نتيجه نهايي سنگ سازي است.
به علاوه به شغل بيمار نيز بايد توجه كرد؛ اگر محيط كار بيمار گرم باشد (مثل كار در شوفاژخانه ها يا آجرپزي ها) و يا طبيعت شغل وي از تحرك كمي برخوردار باشد (نظير شغل هاي دفتري و پشت ميزنشيني) سنگ سازي فراوان تر اتفاق مي افتد.
سابقه خانوادگي بيمار نيز بايد موردتوجه قرار گيرد. بعضي از سنگها مثل سنگهاي اسيداوريكي يا سيستيني اصولاً زمينه خانوادگي دارند. به علاوه بايد به داروهايي كه بيمار مصرف مي كند نيز توجه مبذول داشت. مصرف داروهاي ضددرد و مسكن يا ضداسيدها بيمار را مستعد سنگ سازي مي سازد.

مصرف بي رويه شير يا مواد لبني غني از كلسيم زمينه مناسبي براي تشكيل سنگهاي كلسيمي مهيا كند.
اورلژيست از بيمار معاينه دقيقي به عمل مي آورد. اهم توجه پزشك دراين معاينه به حساسيت پهلوها و يا وجود توده هايي در گردن معطوف مي شود. در پشت غده «تيروييد» (۱۶) (thyroid) چهارغده ريز موسوم به پاراتيروييد (۱۷) (parathyroid) قرار دارند بزرگي اين غده با افزايش كلسيم در ادرار همراه مي شود و درنتيجه سنگ سازي را تسريع مي كند. دربسياري از موارد اين بيماران به دليل سنگهاي ادراري توليدشده شناسايي مي شوند.


نحوه بررسي يك بيمار سنگ ساز چگونه است؟
۱ـ تجزيه شيميايي سنگ
اگر از بيمار سنگي در دسترس نباشد بايد آن را از نظر شيميايي موردبررسي قرار داد. به اين ترتيب مي توان به ساختار سنگ پي برد. آگاهي از تركيباتي كه در ساختمان سنگ وجود دارد، پزشك را در ارايه توصيه هاي به جا ياري مي كند.
۲ـ بررسي ادرار بيمار
ادرار بيمار از جنبه هاي گوناگون بايد مورد بررسي قرار گيرد. آزمايش كامل ادرار (۱۸) (Urinalysis) به همراه كشت آن بايد حتماً انجام شود. درآزمايش ادرار معمولاً خون وجود دارد. به علاوه تعداد سلول هاي سفيد نيز در آن افزايش مي يابد. توجه داشته باشيد كه نبود خون در ادرار احتمال وجود سنگ را رد نمي كند. زيرا بعضاً درمورد سنگهايي كه كاملاً انسدادي هستند اساساً امكان حضور خون در ادرار به وجود نمي آيد.
اگر عفونت همزماني وجود داشته باشد، طبيعتاً كشت ادرار را مثبت مي كند. دراين مورد نيز عدم حضور باكتري و عفونت احتمال عفونت را برطرف نمي سازد، زيرا در بسياري از موارد سنگ به قدري انسدادي است كه باكتري مجال و امكان ظاهرشدن در ادرار را نمي يابد. وجود بلورهاي گوناگون در ادرار بعضاً كمك مؤثري به تشخيص نوع سنگ مي كند.
ميزان اسيدي يا قليايي بودن ادرار نيز بسيار مهم است. توجه به اين كيفيت بعضاً بسيار مفيد واقع مي شود. اصولاً كساني كه سنگ اسيداوريكي مي سازند، بندرت PH ادرارشان بالاي .۶ ۵ است. برعكس سنگهاي كلسيمي در ادرار قليايي ساخته مي شوند.
همان طور كه قبلاً گفته شد، بعضي از سنگها ريشه اسيد آمينه يي دارند. يكي از معروف ترين اين نوع سنگها «سنگ هاي سيستيني» اند. به كمك آزمون ويژه يي مي توان به وجود مقادير غيرمعمول سيستين در ادرار پي برد به اين آزمون «نيتروپروسايد» مي گويند.
وسيله تشخيص ديگر «كروماتوگرافي» است كه به كمك آن مي توان مقادير زياد اسيدهاي آمينه سيستين، آرژنين، ليزين و اورنيتن را شناسايي كرد.
در بسياري از موارد ادرار ۲۴ساعت بيمار را جمع آوري مي كنند و از نظر عناصر زير مورد بررسي قرار مي دهند:
۱ـ اسيدهاي آمينه
۲ـ كلسيم
۳ـ اسيداوريك
۴ـ اگزالات
۵ـ سيترات
خون بيمار را نيز بايد مورد بررسي قرار داد. علاوه بر اندازه گيري ميزان «BUN» و «كراتينين» كه معيارهاي خوبي از نحوه كاركرد كليه ها هستند، بايد اسيد اوريك و كلسيم خون را نيز اندازه گيري كرد.
در نمونه گيري خون از بيماران سنگ ساز نبايد از تورنيكه (لاستيكي كه روي بازو بسته مي شود) استفاده كرد. زيرا ميزان كلسيم متصل به پروتيين را زياد مي كند. به اين ترتيب نتايج آزمايشگاهي گمراه كننده مي سازد.
پانوشتها:
۱۳ـ تجمع چرك در داخل كاليس pyocalice
۱۴ـ فولي: وسيله يي لوله مانند جهت تخليه ادرار foley
۱۵ـ اورلژيست: جراح كليه، حالب، مجاري ادرار و تناسلي urologist
۱۶ـ غده تيروييد: واقع در جلوي گردن thyroid
۱۷ـ پاراتيروييد: چهار غده كوچك واقع در پشت تيروييد parathyroid
۱۸ـ تجزيه كامل ادرار urinalysis


.

ارسال اين صفحه به دوستان      صفحه چاپي
 

 اخبار پزشکی عمومی
   افزودنی های موجود در غذاهای آماده ، ناراحتی معده را به دنبال دارند
   كودكان باهوش‌تر در آينده گياهخوار مي شوند
   مصرف زرشک براي کبد مفيد است
   زياده‌روي در خوردن شكلات ممنوع
   دانه «خار مريم» در پيشگيري از افسردگي پيشگيري موثر است
   نقش پر اهمیت برنج در سلامت قلب و جلوگیری از حمله های قلبی
   عصاره موسير داراي اثرات ضد قارچي است
   هشدار درباره زیتون سیاه
   مصرف سیر کهنه می تواند به کاهش فشار خون بالا کمک کند
   مصرف چاي بعد از 50 سالگي خطر آرتروز در زنان را افزايش مي‌دهد
   خبرهای بيشتر

اعلانات مدير سايت

 
 آگهي

 
اخبار کوتاه
 
ارسال مقالات
ايران سلامت را صفحه خانگي خود کنيد
ایران سلامت را جز علايق خود بدانيد
تبليغات در سايت
خدمات وب در ايران سلامت

  صفحه نخست | انجمن هاي بحث و گفتگو | تلكس خبري | مقالات | اطلاعات دارويي

  ارتباط با ما | راهنما | وبلاگ مديريت | درباره مدير سايت

Copyright 1383-4 iransalamat.com , All rights reserved
استفاده از مطالب ، فقط با ذکر کامل منبع سايت مجاز مي باشد.
هرگونه تقليد و برداشت از طرح و قالب اين سايت ممنوع است و پيگرد قانونی دارد
 آگهي