پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکی ایران سلامت
بخش های عمومی

 آگهي
-->

  صفحه نخست | انجمن هاي بحث و گفتگو | تلكس خبري | مقالات | اطلاعات دارويي

  ارتباط با ما | راهنما | وبلاگ مديريت | درباره مدير سايت

     
 

پايگاه های سلامت

 سلامت قلب و عروق
 روانشناسی و سلامت روان
 فشارخون بالا
 دیابت
 بیماریهای دستگاه گوارش
 التهاب مفصل
 سلامت استخوان
 کمردرد
 چربی بالای خون
 آسم و آلرژی
 سرطان پستان
 بارداری و تنظیم خانواده
 ناتوانی جنسی
 تشنج و صرع
 چاقی لاغری
 تغذیه سالم
 طب ورزشی
 سرطان
 پوست و زیبائی
 اعتیاد-دخانیات-الکل
 حاملگی های ناموفق- ناباروری
 سلامت جنسی
 سلامت زنان
 کودکان- والدین
 سلامت مردان
 درمانگاه
 طب مکمل
 
 آگهي
پرونده مهم‌ترين بيماري ژنتيكي كشور: تالاسمي
مولف : ----
منبع : ----
نام ناظر : ----
1386/08/06
ارسال اين صفحه به دوستان      صفحه چاپي

سالانه تعداد زيادي تالاسمي ماژور در اين منطقه متولد مي‌شوند كه كشور ما نيز از جمله اين كشورهاست. بيماري تالاسمي ديگر پديده ناشناخته‌اي در جامعه ايراني محسوب نمي‌شود و شايد به ندرت افرادي پيدا شوند كه با اين بيماري آشنايي نداشته و يا حتي در ميان وابستگان دور و نزديك خود، اين بيماري را همراه كودك معصوم و بي‌گناهي تجربه نكرده‌ باشند. وجود بيش از 02 هزار بيمار مبتلا به تالاسمي ماژور در سطح كشور -كه به دليل مهاجرت‌ها بخصوص مهاجرتي كه در نتيجه جنگ تحميلي عراق عليه ايران رخ داد هم‌اكنون در تمامي استان‌ها پراكنده شد‌ه‌اند،‌بالاخص در مناطقي كه شيوع و وجود اين بيماري آمار بالايي را داراست، مانند نواحي ساحلي- قسمت اعظمي از برنامه‌ريزي‌ها و هزينه‌هاي درماني مراكز بهداشتي در كشور را به پيشگيري،‌درمان و مداواي اين بيماران اختصاص داده است.
به بيان ساده تالاسمي را مي‌توان اين‌گونه تعريف نمود: تالاسمي نوعي اختلال در امر خون‌سازي است كه از آن به كم‌خوني تعبير مي‌شود. در افراد مبتلا،‌تعداد گلبول‌هاي قرمز سالم يا مقدار هموگلوبين موجود در خون كم است و همين امر باعث اختلال در عملكرد درست هموگلوبين جهت گرفتن اكسيژن از هواي داخل ريه‌ها و رساندن آن به تمام بافت‌هاي بدن مي‌شود.


 

تاريخچه و تعريف
براي اولين بار در سال 5291 ميلادي دو دانشمند كولي )cooley( و لي )lee( نوعي كم‌خوني را گزارش كردند كه همراه با بزرگي طحال و تغييرات استخواني بود. به دليل افزايش شيوع اين بيماري در اطراف درياي مديترانه نام اين بيماري نيز از كلمه <تالاس> كه در زبان يوناني به معناي درياست و كلمه <اميا> كه به معني خون است، گرفته شد. اين بيماري كه در مناطق ساحلي شيوع بيشتري دارد، در كشورهاي ايتاليا، يونان، قبرس، تركيه، ايران، هندوستان، پاكستان، شبه جزيره عربستان، تايلند، برمه، ويتنام و شمال آفريقا يك مشكل مهم سلا‌مت مردم به شمار مي‌رود. <كولي> در حقيقت شكل هموزيگوس بيماري را شرح داده بود كه امروزه به نام بتاتالاسمي ماژور خوانده مي‌شود.
تالاسمي ماژور در واقع يك بيماري ارثي است كه فرد بيمار يك ژن معيوب را از پدر و ديگري را از مادر دريافت مي‌كند و به علت ناتواني در ساخت هموگلوبين تا پايان عمر وابسته به دريافت خون مي‌شود. شكل ديگر تالاسمي نوع هتروزيگوس (كه فرد، خون ناقص را فقط از يكي از والدين به ارث برده است) است كه بتاتالاسمي مينور نام دارد. فرد مبتلا به بتاتالاسمي مينور،‌ناقلي با طول عمر طبيعي است كه هيچ‌گونه علامت و شكايت باليني ندارد. در ايران به طور متوسط 5/4 درصد از جمعيت ناقل بتاتالاسمي هستند و طيف بيماري از 1 تا 01 درصد در استان‌هاي مختلف متفاوت است. متوسط ميزان تولد نوزادان مبتلا به بتاتالاسمي 3/7 در هزار تولد زنده است.

 

مشكلا‌ت باليني افراد مبتلا‌ به تالا‌سمي ماژور
همان‌گونه كه اشاره شد بيماري تالاسمي ماژور يك بيماري ارثي است كه فرد بيمار يك ژن معيوب را از پدر و ديگري را از مادر خود دريافت مي‌كند و به علت ناتواني در ساخت هموگلوبين نياز به تزريق خون پيدا مي‌كند. با دريافت خون سيستم خون‌‌سازي بدن متوقف و لذا با از بين رفتن ( ليز شدن) گلبول‌هاي قرمز دريافتي، آهن آنها بدون استفاده در بدن ذخيره مي‌شود. افزايش تدريجي آهن به بافت‌ها صدمه مي‌زند و مشكلات متعددي را براي بيمار در پي دارد. از آنجائي كه بيمار براي ادامه حيات نياز به تزريق خون مكرر دارد و اين تزريق خون‌هاي مداوم سر بار آهن را افزايش مي‌دهد. لذا براي جلوگيري از ايجاد صدمه،‌بيمار بايد از داروي <دسفرال> استفاده كند كه آهن را به خود جذب كرده و از طريق كليه دفع مي‌كند. افراد مبتلا به تالاسمي ماژور، معمولا در طي شش ماهه دوم زندگي،‌علائم شديد و پيشرونده كم‌خوني را نشان مي‌دهند. به دليل خون‌‌سازي اندك و يا عدم خون‌سازي،‌ساير استخوان‌ها از جمله استخوان فك نيز به خون‌سازي مي‌پردازند و به همين دليل بزرگ شده و اثرات قابل ملاحظه‌اي بر روي شكل صورت،‌ظاهر فرد و استخوان‌هاي سر و صورت مي‌گذارد. اگر فرد مبتلا تا سن يك سالگي تحت درمان قرار گيرد، تعداد زيادي از خصوصيات بارز تالاسمي در سنين پائين خود را نشان نمي‌دهند و در اين صورت تغييرات فكي صورت،‌متوقف و يا بسيار اندك خواهد بود. اكثر مشكلات باليني كه خود را در دهه اول زندگي نشان مي‌دهند،‌در حقيقت‌ حاصل تجمع آهن است. ميزان تاثير تالاسمي بر روي استخوان‌ها به عواملي مانند شدت كم‌خوني،‌سن بيمار، زمان شروع تزريق خون و زمان برداشت طحال بستگي دارد. بيمار در بدو تولد فاقد علائم خاص تالاسمي است و پس از چند ماه نخست دچار بي‌اشتهايي و كمبود وزن گشته به تدريج رنگ پريده مي‌شود. مشكلات تغذيه‌اي، اسهال،‌بي‌قراري،‌ عفونت‌هاي مكرر، افزايش تدريجي شكم به علت بزرگي طحال،‌تب متناوب و عدم بهبود به دنبال عفونت از علائم شايع هست. با گذشت زمان ساير علائم باليني به صورت كوتاهي قد و بزرگ شدن سر بروز خواهد كرد. كودكان تالاسمي كه تزريق خون كافي نداشته‌اند غالبا از نظر رشدي عقب‌مانده هستند و معمولا اين رشد آهسته در زمان رسيدن به بلوغ واضح‌تر است. در حالات شديد،‌تغييرات در استخوان‌بندي سر و صورت،‌چهره بيماران مبتلا به تالاسمي ماژور را نسبت به چهره افراد عادي دچار دگرگوني‌هاي زيادي ساخته و چهره كاملا مشخصي را در اين افراد پديدار مي‌سازد. اين مسئله باعث بروز مشكلات رواني زيادي در افراد مبتلا مي‌گردد. به نحوي كه اكثر آن‌ها تمايل به كناره‌گيري و جدا شدن از فعاليت‌هاي اجتماعي را از خود نشان مي‌دهند.

 

بيماريزايي
در صورت ازدواج خانم و آقايي كه هر دو ناقل ژن بتاتالاسمي هستند، يك‌چهارم فرزندان به بيماري بتاتالاسمي ماژور مبتلا خواهند شد كه 05 درصد آنها تنها ناقل ژن شده و 52 درصد ناقل ژن نيستند. اختلال ژنتيكي در تالاسمي منجر به كاهش توليد زنجيره بتاهموگلوبين مي‌شود. هرچه توليد زنجيره بتا كمتر باشد، بيماري شديدتر است. كاهش توليد زنجيره بتا باعث مي‌شود كه اندازه گلبول‌قرمز كوچكتر از حد معمول شود، به همين دليل حجم متوسط گلبول‌قرمز )mcv( كاهش مي‌يابد. هموگلوبين چهار زنجيره آلفا و دو زنجيره بتا دارد. اشكال در توليد زنجيره‌ها به طور خلاصه منجر به اختلالات زير مي‌شود.
اگر بيمار دو زنجيره بتا نداشته باشد بتا تالاسمي‌ ماژور حاصل مي‌شود و اگر فاقد يك زنجيره بتا باشد بتاتالاسمي مينور ايجاد مي‌شود.
اگر فرد يك زنجيره آلفا نداشته باشد، اختلال قابل تشخيص نيست. اگر فاقد دو زنجيره باشد فرم ناقل آلفا تالاسمي را ايجاد مي‌كند و فقدان هر چهار زنجيره سبب ايجاد هيدروپس فتاليس مي‌شود و جنين زنده به دنيا نمي‌آيد.
چرا نياز به پيشگيري جدي است
تاكنون روش‌هاي متعددي در ايران و ساير كشورها جهت پيشگيري از بيماري و مشخص كردن ناقلان پيشنهاد و اجرا شده است كه مهم‌ترين آنها به شرح زير است:
الف) تشخيص ناقلان قبل از ازدواج
)1 تشخيص ناقلان در مدارس،‌اصناف،‌سربازخانه‌ها و دانشگاه‌ها.
)2 تشخيص ناقلان در مرحله ازدواج
ب) پيشگيري پس از ازدواج
)1 تشخيص ناقلان در بين خانم‌هاي باردار
) 2تشخيص بيمار در مرحله جنيني و انجام سقط درماني
)3 تشكيل سلول تخم سالم با اقدامات آزمايشگاهي و لقاح مصنوعي
)4 استفاده از مهندسي ژنتيك در درمان جنين مبتلا به تالاسمي در داخل رحم
نتيجه بعضي از اين روش‌ها در سال‌هاي‌ آينده پديدار مي‌شود. به‌عنوان مثال،‌غربالگري ناقلان در جمعيت داوطلب ازدواج باعث مي‌شود تا از بين ازدواج‌هاي جديد فرزند تالاسمي نداشته باشيم و در مورد افرادي كه قبل از شروع طرح پيشگيري در معرض باروري هستند هر چند اولين فرزند آنها بتاتالاسمي ماژور نداشته باشد مي‌توانند فرزند مبتلا به تالاسمي به دنيا بياورند. بنابراين براي به صفر رساندن تولدهاي جديد بايد خانم‌هاي باردار را در بدو حاملگي مورد غربالگري قرار دهيم و جنين‌هاي مبتلا به بتاتالاسمي ماژور را در رحم شناسايي نمائيم.

هر چند بعد از شناسايي،‌تنها راه حل‌ موجود،‌انجام سقط درماني است. ولي اين راه‌،تنها چاره مشكل پيشگيري كامل از تولد بيماران جديد است. بديهي است شناسايي زوجين نيز از اهميت زيادي برخوردار است. زيرا اين عده مولد فرزندان بيمار مبتلا به تالاسمي در سال‌هاي آتي هستند. در اين روش‌ مزايايي به شرح زير وجود دارد:
)1 انجام مراحل فوق‌الذكر با قوانين شرعي مطابقت دارد.

 آگهي


)2 راهنمايي داوطلبان قبل از جاري شدن صيغه عقد باعث مي‌شود تا در مورد زندگي آينده خود بيشتر تفكر نمايند و در صورت تمايل از يك زندگي ملال‌آور در آينده اجتناب كنند.
)3 هزينه اجراي طرح نسبت به ساير روش‌هاي پيشگيري به‌خصوص پس از ازدواج بسيار كمتر است.
)4 خانم‌هايي كه در طي آزمايشات مبتلا به فقر آهن تشخيص داده مي‌شوند،‌درمان شده و مادران آينده دچار كم‌خوني فقر آهن در حاملگي نخواهند شد.
)5 وسايل آزمايشگاهي و متخصصان رده بالا نياز ندارد.
)6 طرح در سيستم شبكه بهداشت قابل اجراست.
از معايبي كه اين روش پيشگيري در مورد جمعيت داوطلب ازدواج وجود دارد مي‌توان به موارد زير اشاره كرد:
)1 با توجه به آداب و رسوم خاص ازدواج در ايران و انجام مراحل خاص توسط خانواده‌ها قبل از معرفي شدن جهت آزمايش،منصرف كردن آنها از ازدواج در اين مرحله براي خانواده‌ها و زوجين مشكل ايجاد كرده و گاهي ممكن است در اين مورد همكاري نكنند.
)2 افرادي كه در سال‌هاي قبل ازدواج كرده و هر دو ناقل هستند را تحت پوشش خود ندارد.
)3 ممانعت از ازدواج دو ناقل باعث مي‌شود تا شيوع ژن تالاسمي مينور در جامعه افزايش يابد.
ولي در كل اين روش نسبت به ساير روش‌ها با وجودي كه بعضي از اين معايب را ندارند ارجح هستند. زيرا به‌خصوص در مورد روش‌هاي پيشگيري پس از ازدواج نياز به آزمايش‌ها و متخصصان كار آزموده زيادي دارد. در ضمن سقط درماني در همه كشور قابل اجرا نيست. در ضمن در كشور ما به لحاظ اعتقادات ديني مردم اين امر با مشكلاتي مواجه است. ساير روش‌ها مانند غربالگري در مدارس،‌دانشجويان و سربازان نتيجه زودرس نخواهد داشت و اين شيوه به تنهايي نمي‌تواند مشكل فعلي جامعه را براي سال‌هاي متمادي مرتفع نمايد.
در حالي كه در سراسر ايالات متحده آمريكا حدود 0001 بيمار تالاسمي وجود دارد، آمار شيوع تالاسمي در كشور ما بسيار بالاست و در ايران حدود 62 هزار بيمار مبتلا به تالاسمي وجود دارد. به علاوه اينكه هر ساله 0061 نفر نيز به جمعيت آنان اضافه مي‌شوند.
هزينه نگهداري بيماران تالا‌سمي بسيار گران تمام مي‌شود. هزينه تزريق خون مكرر و تزريق دسفرال براي كاهش سر بار آهن ناشي از تزريق خون بسيار بالاست و كمتر كشوري به وسعت ايران و با اين شيوع بالا قادر است بيماران خود را درمان كامل كند. در حالي كه غربالگري ناقلان ساده،‌ارزان و مطمئن است.

 

جايگاه مشاوره در پيشگيري از تالا‌سمي
در يكي از حالات زير بايستي خدمات مشاوره‌اي براي ناقلان ژن تالاسمي ارائه شود:
)1 مردان ناقل ژن بتا تالاسمي
اين حالت زماني رخ مي‌دهد كه به طور اتفاقي براي يك مرد آزمايش خون انجام گرفته و تشخيص بتاتالاسمي مينور براي وي ثابت شده است. در صورتي كه اين فرد در آينده قصد ازدواج دارد بايد قبل از هر گونه اقدامي در جهت تحكيم رابطه ازدواج آزمايش فرد دواطلب ازدواج با ايشان از لحاظ ناقل بودن ژن انجام شود. البته توضيح اين نكته ضروري است كه چنانچه خواستگاري در فاميل انجام نگيرد شانس بروز چنين مشكلاتي كه داوطلب ازدواج با وي نيز ناقل ژن باشد حدود 1 درصد است، بنابراين نبايد نگران باشد. اگر اين فرد ازدواج كرده است و امكان باروري در خانواده‌ وي وجود دارد همسر وي بايد از لحاظ ناقل بودن ژن آزمايش شود تا در صورتي كه ناقل ژن است و فرزند كافي در خانواده وجود دارد، اقدامات لازم براي پيشگيري قطعي از بارداري به عمل آيد.
)2 زنان ناقل ژن بتاتالاسمي(مينور)
اگر در آزمايش خون دختر وجود تالاسمي مينور اثبات گرديد بايد در هنگام ازدواج هر گونه توافق را موكول به انجام آزمايش خون كرد. اگر بعد از ازدواج و در سنين باروري متوجه مينور بودن شوند بايد بلافاصله آزمايش خون از لحاظ ناقل بودن همسر نيز انجام شود.
)3 زوجين ناقل ژن بتاتالاسمي مينور
در اين حالت هردو نفر ناقل تالاسمي هستند و بايستي نكات زير مورد توجه قرار بگيرد.
الف) براي هر فرزند اين خانواده 52 درصد شانس به دنيا آوردن بيمار مبتلا به بتاتالاسمي ماژور وجود دارد.
به عبارت ديگر شانس اينكه‌ اولين فرزند تالاسمي ماژور داشته باشد 52 درصد و احتمال اينكه سالم باشد 57 درصد است. البته احتمال 05درصد ناقل ژن بودن نيز در 57 درصد گنجانده شده است. ولي بايد توجه داشت كه تولد يك فرزند مبتلا به تالاسمي ماژور براي والدين بيمار بسيار ملال‌انگيز است. بنابراين با وجود احتمال پائين،‌توجه به آن، از اهميت زيادي برخوردار است. از طرفي بايد به اين نكته نيز توجه نمود كه اين احتمال با همين ميزان براي ساير فرزندان نيز تكرار مي‌شود.
ب) عواقب ناشي از به دنيا آمدن بيمار تالاسمي بسيار زياد است. هر بيمار مبتلا به تالاسمي حداقل ماهي يك بار و به طور عمده هر 51 روز يك بار نياز به تزريق خون دارد و براي رفع سربار‌ آهن تزريق مرتب دسفرال زير پوست بايد هر شب صورت گيرد.
ج) اگر دو فرزند ناقل اصرار به ازدواج داشته باشند بايد هنگام بارداري به يكي از مراكز ژنتيكي جهت تشخيص پيش از تولد مراجعه كنند.
)4 والدين بيماران بتاتالاسمي ماژور
گاهي والدين يك بيمار تمايل دارند كه فرزند سالمي داشته باشند. اين افراد نبايد بر اساس احتمال اقدام به بچه‌دار شدن كنند و همين تصور نادرست موجب شده كه بعضي از والدين صاحب دو و يا سه فرزند مبتلا به تالاسمي شوند. چنانچه اين افراد بخواهند بچه سالمي داشته باشند تنها راه مطمئن موجود تشخيص قبل از تولد است.
توصيه‌هايي به بيماران مبتلا به تالاسمي ماژور
آهن موجود در گوشت
اين آهن در انواع گوشت قرمز، ماهي و قسمت‌هاي تيره گوشت مرغ وجود دارد.

همچنين جگر نيز يك منبع غني از آهن است. آهن گوشت به ‌آساني در بدن مورد استفاده واقع مي‌شود و جذب آن در بدن زياد است بنابراين بهتر است بيماران مبتلا به تالاسمي ماژور مصرف اين مواد را محدود كرده و بيشتر از پروتئين‌هاي گياهي يا قسمت‌هاي سفيد مرغ استفاده كنند. كلسيم موجود در شير،‌ماست،‌پنير و خامه جذب اين نوع آهن را تا حدي كاهش مي‌دهد. پس بهتر است در طبخ غذا از شير يا پنير استفاده شود و يا با غذاي خود مقداري ماست مصرف نمايند.

 

آهن موجود در ساير مواد غذايي
اين نوع آهن بويژه در زرده تخم‌مرغ، شكلات،‌غلات، حبوبات،‌سبزيجات،‌ميوه،‌سيب‌زميني و هويج،‌برگه هلو،‌آلو و انجير وجود دارد.

به دليل وجود اين نوع آهن در بسياري از غذاها،‌خودداري از مصرف غذاهاي حاوي اين نوع آهن مشكل‌تر است بنابراين بهتر است رژيم غذايي را با صرف بيشتر غذاهايي كه جذب اين نوع آهن را كاهش مي‌دهند و مصرف كمتر غذاهايي كه جذب اين نوع آهن را افزايش مي‌دهند متعادل نمايند.

 

ويتامين C
ويتامين C عامل افزايش دهنده جذب آهن است. ويتامين ـC در ميوه (بويژه در مركبات و گوجه‌فرنگي) و سبزيجات (جعفري، شاهي، شنبليه،‌تره،‌شبت،‌گل‌كلم، فلفل دلمه‌اي و …) يافت مي‌شود.
سبزيجات پخته شده حاوي ويتامين C كمتري هستند. براي مثال مصرف يك عدد پرتقال يا 001 گرم سبزي خوردن همراه با غذا جذب آهن را دو برابر خواهد كرد. بنابراين بيماران تالاسمي عزيز بهتر است از مصرف ميوه و سبزيجات همراه و يا بلافاصله پس از وعده‌هاي غذايي خودداري كنند. ولي از آنجا كه ميوه و سبزيجات حاوي انواع ويتامين‌ها و آنتي‌اكسيدان‌ها هستند و مصرف آن‌ها ضروري است بهتر است در بين دو وعده غذا مصرف شود.برعكس، ترشي‌جات‌ و سركه كه جذب اين نوع آهن را كاهش مي‌دهند.

 

غلات
سبوس،‌گندم،‌جو،برنج و سويا باعث كاهش جذب اين نوع آهن مي‌گردند. بنابراين خوب است كه تعداد زيادي غلات در رژيم غذايي روزانه گنجانده شود. البته بايد به اين نكته توجه داشت كه ويتامين C مي‌تواند اين اثر را خنثي نمايد. < br>
چاي و قهوه
چاي و قهوه نيز باعث كاهش جذب آهن مي‌گردند. بنابراين خوب است بيماران تالاسمي عزيز به همراه وعده‌هاي غذايي يك فنجان چاي پررنگ يا قهوه بنوشند.
محصولات لبني
شير، پنير و ماست جذب آهن را كاهش مي‌دهند. همچنين كلسيم موجود در اين مواد غذايي براي پيشگيري از پوكي‌استخوان نيز اهميت دارد. بنابراين تا جايي كه ممكن است مصرف لبنيات را در رژيم غذايي بگنجانيد به خصوص تركيباتي مانند: شيرقهوه،‌شيرچاي، ساندويچ پنير،‌ماكاروني پنير، شير برنج،‌آش ماست براي بيماران عزيز بسيار مناسب است.
آنتي‌اكسيدان‌ها
اگر چه اكسيژن براي ادامه حيات ضروري است اما به علت تبديل مولكول‌هاي اكسيژن به راديكال آزاد خطراتي را نيز مي‌تواند ايجاد كند. هنگامي كه توليد راديكال‌هاي آزاد كنترل نشوند اين راديكال‌ها باعث آسيب‌هاي جدي در فرد شده و منجر به بيماري مي‌شوند. مصرف آنتي‌اكسيدان‌ها در رژيم‌غذايي مانع اين تخريب‌هاي اكسيداتيو ناشي از راديكال‌هاي آزاد مي‌شود. در بيماران تالاسمي به‌علت افزوني آهن در بدن، خطر بيشتر از تخريب اكسيداتيو وجود دارد در نتيجه مصرف بيشتر آنتي‌اكسيدان‌ها در رژيم‌غذايي روزانه اين افراد توصيه مي‌شود.
آنتي‌اكسيدان‌هاي اصلي عبارتند از: ويتامين E؛ ويتامين C؛ كاروتئوئيدها؛

 

ويتامين E
ويتامين E مهم‌ترين آنتي‌اكسيدان در رژيم‌غذايي است. بهترين منبع ويتامين E روغن‌هاي گياهي از قبيل روغن زيتون،‌روغن نخل و روغن سويا است كه بهترين آن روغن زيتون است زيرا چربي آن به گونه‌اي است كه به پيشگيري از بيماري‌هاي قلبي نيز كمك مي‌كند. به هر حال به خاطر بسپاريد كه ويتامين E با سرخ كردن تخريب مي‌شود. بنابراين بهترين راه استفاده از روغن زيتون اضافه كردن آن به غذا در انتهاي مراحل پخت و يا پس از پخت است. به‌عنوان مثال مخلوط روغن زيتون و ليموترش مي‌تواند يك سس خوشمزه براي انواع ماهي، جوجه،‌سبزيجات پخته و يا انواع سالادها باشد. ساير منابع ويتامين E عبارتند از: لبنيات،‌غلات،‌انواع مغزها( مغز گردو،‌بادام، فندق و …) تخم‌مرغ و گوشت.لبنيات علاوه بر تامين ويتامين E در بدن،‌به علت وجود مقادير زياد كلسيم در پيشگيري از پوكي‌استخوان نيز موثر هستند و همچنين باعث عدم جذب آهن در بدن مي‌شود كه براي بيماران تالاسمي بسيار مفيد است. بنابراين؛ بهتر است با هر وعده غذا يك ليوان شير بنوشيد.

 

كاروتئوئيدها
كاروتئوئيدها نيز جزء آنتي‌اكسيدان‌ها هستند. غذاهاي حاوي كاروتئوئيدها عبارتند از: هويج،‌كدو حلوايي،‌ذرت، سيب‌زميني، انبه، پرتقال و سبزيجات با برگ‌هاي سبز تيره. كاروتئوئيدها در حرارت‌هاي بالا تخريب مي‌شوند بنابراين در هنگام پخت اين مواد از حرارت كم استفاده كنيد و تا جائي كه ممكن است زمان پخت را كوتاه كنيد. همچنين بيشتر اين غذاها حاوي مقادير زيادي ويتامين C نيز هستند پس توصيه‌هاي مربوط به غذاهاي حاوي ويتامين C را در مورد غذاهاي حاوي كاروتئوئيدها نيز بايد به كار بست. هنگامي كه غذا حاوي چربي يا روغن باشد جذب كاروتئوئيدها در بدن افزايش مي‌يابد. بنابراين،‌بهتر است به كاروتئوئيدها نيز روغن زيتون اضافه كنيد.

 

فلاونوئيدها
فلاونوئيدها نيز آنتي‌اكسيدان هستند و در چاي، ميوه و سبزيجات يافت مي‌شوند. چاي نه تنها مقدار زيادي آنتي‌اكسيدان دارد، بلكه باعث جلوگيري از جذب آهن مواد غذايي مي‌شود،‌به ويژه اگر همراه با شير مصرف شود. بنابراين، ما توصيه مي‌كنيم هر وعده غذايي خود را با يك فنجان چاي بنوشيد.
.

ارسال اين صفحه به دوستان      صفحه چاپي
 

 اخبار پزشکی عمومی
   افزودنی های موجود در غذاهای آماده ، ناراحتی معده را به دنبال دارند
   كودكان باهوش‌تر در آينده گياهخوار مي شوند
   مصرف زرشک براي کبد مفيد است
   زياده‌روي در خوردن شكلات ممنوع
   دانه «خار مريم» در پيشگيري از افسردگي پيشگيري موثر است
   نقش پر اهمیت برنج در سلامت قلب و جلوگیری از حمله های قلبی
   عصاره موسير داراي اثرات ضد قارچي است
   هشدار درباره زیتون سیاه
   مصرف سیر کهنه می تواند به کاهش فشار خون بالا کمک کند
   مصرف چاي بعد از 50 سالگي خطر آرتروز در زنان را افزايش مي‌دهد
   خبرهای بيشتر

اعلانات مدير سايت

 
 آگهي

 
اخبار کوتاه
 
ارسال مقالات
ايران سلامت را صفحه خانگي خود کنيد
ایران سلامت را جز علايق خود بدانيد
تبليغات در سايت
خدمات وب در ايران سلامت

  صفحه نخست | انجمن هاي بحث و گفتگو | تلكس خبري | مقالات | اطلاعات دارويي

  ارتباط با ما | راهنما | وبلاگ مديريت | درباره مدير سايت

Copyright 1383-4 iransalamat.com , All rights reserved
استفاده از مطالب ، فقط با ذکر کامل منبع سايت مجاز مي باشد.
هرگونه تقليد و برداشت از طرح و قالب اين سايت ممنوع است و پيگرد قانونی دارد
 آگهي